Bloeddruk 180/120 of hoger: wat moet je nu doen?

Bloeddruk 180/120, 180/100 of nog hoger? Wanneer je 112 belt, wat te doen als je je goed voelt en wat je beter niet doet. Op basis van adviezen van AHA en ESH.

Bloeddruk 180/120 of hoger: wat moet je nu doen?

Bel direct 112 als je bloeddruk 180/120 of hoger is (of als maar één van de twee getallen zo hoog is) en je een van deze klachten hebt: pijn op de borst, kortademigheid, rugpijn, een doof gevoel of krachtverlies in je gezicht, een arm of een been, een verandering in je zicht, moeite met praten, of hevige hoofdpijn met verwardheid. Wacht niet af of de bloeddruk vanzelf daalt, en stap niet zelf achter het stuur.

Het alarmnummer is 112: in Nederland, in België en in de rest van de EU.

Voel je je goed, dan is zo’n meting nog steeds serieus, maar heb je een paar minuten om hem goed te controleren. Hieronder lees je stap voor stap wat je doet.

Wat te doen bij een meting van 180/120 of hoger: een stappenplan

Als je geen klachten hebt

  1. Ga zitten en kom tot rust. Rust een paar minuten, met je rug gesteund en je voeten op de grond.
  2. Controleer hoe je hebt gemeten. Zit de manchet op je blote arm en heeft hij de juiste maat? Rust je arm op tafel, op hartshoogte? Was je aan het praten? Zulke fouten kunnen 10–50 mmHg extra geven, zie bloeddruk thuis meten.
  3. Meet opnieuw. Wacht minstens 1 minuut na de vorige meting.
  4. Nog steeds 180/120 of hoger? Neem vandaag nog contact op met je huisarts. De American Heart Association noemt dit ernstig hoge bloeddruk: daarvoor heb je zonder uitstel medisch advies nodig. Kun je je huisarts niet bereiken, bijvoorbeeld ’s avonds, ’s nachts of in het weekend, bel dan de huisartsenpost.
  5. Krijg je op enig moment klachten, bel dan 112.

Schrijf elke meting op, met de tijd en wat eraan voorafging: een vergeten tablet, pijn, een middel tegen verkoudheid, iets stressvols. Zo kan de arts de oorzaak beter begrijpen.

Wat je beter niet doet

  • Neem geen extra dosis en geen medicijnen van iemand anders, tenzij je arts je een plan heeft gegeven voor precies deze situatie. Ook een bloeddruk die te snel daalt, kan gevaarlijk zijn, vooral voor de hersenen en het hart.
  • Meet niet een uur lang om de paar minuten. Angst verhoogt de bloeddruk, en eindeloos meten verhoogt de angst. Twee of drie zorgvuldige metingen zijn genoeg om te beslissen wat je doet.
  • Stop niet op eigen houtje met je vaste medicijnen, ook niet als de volgende metingen laag zijn.
  • Vertrouw niet op huismiddeltjes in plaats van medische hulp als de waarden zo hoog blijven.

Spoedgeval of dringend: wat is het verschil?

Artsen onderscheiden twee situaties:

  • Hypertensief spoedgeval, ook wel hypertensieve crisis genoemd: een zeer hoge bloeddruk met tekenen dat er op dit moment organen beschadigd raken (het hart, de hersenen, de nieren, de ogen). Daar wijzen de klachten hierboven op. Dit wordt in het ziekenhuis behandeld.
  • Ernstig hoge bloeddruk zonder klachten (vroeger ‘hypertensieve urgentie’ genoemd): net zo hoog, maar zonder tekenen van orgaanschade. Meestal is er geen ambulance nodig, maar wel snel een arts die de behandeling aanpast.

Alleen een arts kan de twee met zekerheid van elkaar onderscheiden. Daarom is de regel eenvoudig. Hoge waarden mét klachten: bel 112. Hoge waarden zonder klachten: neem vandaag nog contact op met je huisarts, of buiten kantoortijden met de huisartsenpost.

En bij 160/100 of 170/105?

Waarden van 160/100 tot 179/109 zonder klachten zijn geen noodgeval, maar je moet er ook niet maanden mee wachten. Meet een aantal dagen goed, schrijf de metingen op en neem binnen een paar dagen contact op met je huisarts. In de Europese indeling is dit hoge bloeddruk graad 2; de volledige tabel staat in normale bloeddruk per leeftijd.

Veelvoorkomende oorzaken van een plotselinge stijging

  • een vergeten of te laat ingenomen dosis van je bloeddrukmedicijnen;
  • pijnstillers zoals ibuprofen of naproxen, en middelen tegen verkoudheid of griep met een neusontstoppende stof (pseudo-efedrine, fenylefrine);
  • pijn, woede, paniek, slaapgebrek;
  • veel zout of alcohol de dag ervoor;
  • meetfouten: een te kleine manchet, een manchet over een mouw, praten.

Weten waardoor het komt, maakt een hoge meting niet onschuldig. Het helpt jou en je arts wel om een volgende keer te voorkomen.

Zo verklein je de kans op een volgende keer

  • Neem je medicijnen elke dag op hetzelfde tijdstip in; een pillendoos en een herinnering helpen daarbij.
  • Meet regelmatig, niet alleen als je je niet goed voelt: een vast overzicht laat problemen vroeg zien. Een bloeddrukdagboek om te printen is genoeg om mee te beginnen.
  • Vraag je arts vooraf wat je moet doen als je bloeddruk boven een bepaald getal komt, en schrijf dat plan op.

Zo helpt Pressio

Voer je in Pressio, het dagboek dat wij voor iPhone en Android ontwikkelen, een meting in met een bovendruk boven 180 of een onderdruk boven 120, dan opent de app een apart scherm met het advies om 5 minuten te rusten en opnieuw te meten, de waarschuwingssignalen van hierboven en een herinnering om contact op te nemen met een arts, ook als je je goed voelt. Je metingen, de notities over vergeten medicijnen en de gemiddelden van de ochtend en de avond komen in het PDF-rapport voor je arts. Pressio meet geen bloeddruk en vervangt geen medische zorg: bel bij een noodgeval 112.

Bronnen

Geschreven door Sanjar Jabborov, ontwikkelaar van Pressio. Gecontroleerd aan de hand van de aanbevelingen van de AHA en de ESH. Bijgewerkt op 13 november 2026. Dit artikel is alleen bedoeld ter informatie en vervangt geen advies van een arts. Bel bij een noodgeval het alarmnummer 112.