Иш ҳақи ҳисоблаш 2026: даромад солиғи, ижтимоий солиқ, мисол

2026 йилда иш ҳақи ҳисоблаш: даромад солиғи 12% (ИНПС 0,1% шу ичида), ижтимоий солиқ 12%, энг кам иш ҳақи, қўшимча соатлар ва бепул Excel калькулятор.

Иш ҳақи ҳисоблаш 2026: даромад солиғи, ижтимоий солиқ, мисол

2026 йилда Ўзбекистонда иш берувчи ҳар бир ходимнинг ҳисобланган иш ҳақидан 12% жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғини ушлаб қолади ва бунинг устига ўз маблағидан 12% ижтимоий солиқ тўлайди. 0,1% пенсия бадали (ИНПС) учинчи ушланма эмас: у 12% даромад солиғининг ичидан тўланади. Шунинг учун 5 000 000 сўм ҳисобланган ойликдан ходимнинг қўлига 4 400 000 сўм тегади, иш берувчига эса у 5 600 000 сўмга тушади.

Ҳар бир иш ҳақидан тўланадиган учта тўлов

Ҳисобланган иш ҳақи — меҳнат шартномасида ёзилган, солиқ ушланмасдан олдинги сумма. Қўлга тегадиган иш ҳақи — ходим ҳақиқатда оладиган пул. Уларнинг ўртасида учта тўлов туради:

Тўлов Ким тўлайди 2026 йилдаги ставка Пул қаерга тушади Муддат
Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи (ЖШДС) ходим; иш берувчи уни ушлаб қолади ҳисобланган иш ҳақининг 12% давлат бюджети иш ҳақи тўланганда, кейинги ойнинг 15-санасидан кечиктирмай
ИНПС пенсия бадали даромад солиғининг бир қисми ҳисобланган иш ҳақининг 0,1% ходимнинг Халқ банкидаги пенсия ҳисобварағи даромад солиғи билан бирга
Ижтимоий солиқ иш берувчи, иш ҳақининг устига меҳнатга ҳақ тўлаш харажатларининг 12% (бюджет ташкилотларида 25%) давлат бюджети ҳар ой, кейинги ойнинг 15-санасигача

Иш берувчи солиқ агенти ҳисобланади: у даромад солиғини ҳисоблайди, иш ҳақидан ушлаб қолади ва бюджетга ўтказади (Солиқ кодекси, 386-модда). Солиқ ҳар ой йил бошидан ортиб борувчи якун билан ҳисобланади (388-модда). Ставка битта бўлгани учун натижа ҳар ойлик иш ҳақининг 12 фоизига тенг чиқади, шунинг учун оддий ойликда шунчаки кўпайтирсангиз бўлади.

ИНПС — шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағи (расмий қисқартмаси ШЖБПҲ). Қонунга кўра иш берувчи бадални ҳисобланган даромад солиғини камайтириш ҳисобидан тўлайди: ушланган 12 фоиздан иш ҳақининг 0,1 фоизи ходимнинг ИНПС ҳисобварағига, қолган 11,9 фоизи бюджетга тушади («Фуқароларнинг жамғариб бориладиган пенсия таъминоти тўғрисида»ги 702-II-сон Қонун, 10-модда; Солиқ кодекси, 385-модда; Президентнинг ПҚ-4086-сон қарори, 5-банд). Ходим ортиқча ҳеч нарса йўқотмайди, қўлга тегадиган сумма ҳисобланган иш ҳақининг 88 фоизи бўлиб қолади.

Мисол: 5 000 000 сўм иш ҳақи

Ўзбекистонда иш ҳақи ҳисоблаш мисоли: 5 000 000 сўм ойликдан даромад солиғи, ИНПС улуши, қўлга тегадиган сумма, ижтимоий солиқ ва умумий харажат

  1. Меҳнат шартномасидаги ҳисобланган иш ҳақи: 5 000 000 сўм.
  2. Даромад солиғи 12%: 5 000 000 × 0,12 = 600 000 сўм, иш ҳақидан ушлаб қолинади.
  3. Шу солиқдан иш ҳақининг 0,1 фоизи, яъни 5 000 сўм ходимнинг ИНПС ҳисобварағига, 595 000 сўм бюджетга тушади.
  4. Қўлга тегадиган сумма: 5 000 000 − 600 000 = 4 400 000 сўм.
  5. Ижтимоий солиқ 12%, иш берувчи устига тўлайди: 600 000 сўм.
  6. Иш берувчининг шу ходим учун ойлик умумий харажати: 5 000 000 + 600 000 = 5 600 000 сўм.

Бундан иккита қисқа формула келиб чиқади: қўлга тегадиган сумма = ҳисобланган иш ҳақи × 0,88, умумий харажат = ҳисобланган иш ҳақи × 1,12. Ходимга «қўлга» маълум сумма ваъда қилган бўлсангиз, шартномага ёзиладиган суммани топиш учун уни 0,88 га бўлинг: қўлга 4 400 000 сўм дегани ҳисобланган 5 000 000 сўм.

Бошқа ойликлар учун худди шу ҳисоб:

Ҳисобланган иш ҳақи, сўм Даромад солиғи 12% шундан ИНПС 0,1% Қўлга тегади Ижтимоий солиқ 12% Умумий харажат
1 360 000 (энг кам иш ҳақи) 163 200 1 360 1 196 800 163 200 1 523 200
3 000 000 360 000 3 000 2 640 000 360 000 3 360 000
5 000 000 600 000 5 000 4 400 000 600 000 5 600 000
8 000 000 960 000 8 000 7 040 000 960 000 8 960 000

2026 йилда энг кам иш ҳақи ва базавий ҳисоблаш миқдори

  • Энг кам иш ҳақи. 2026 йил 1 сентябрдан меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори ойига 1 360 000 сўм (Президентнинг 2026 йил 23 июндаги ПФ-115-сон Фармони). 2025 йил 1 августдан 2026 йил 31 августгача у 1 271 000 сўм эди.
  • У нимани кафолатлайди. Ойлик иш вақти нормасини тўлиқ ишлаб берган ва келишилган ишни бажарган ходимга энг кам иш ҳақидан кам ҳақ тўлаш мумкин эмас. Мукофотлар ҳамда иш вақтидан ташқари иш, тунги иш ва байрам кунларидаги иш учун қўшимча ҳақлар унга киритилмайди (Меҳнат кодекси, 245-модда). Тўлиқсиз иш вақтида ҳақ ишланган вақтга мутаносиб равишда тўланади (186-модда).
  • Базавий ҳисоблаш миқдори (БҲМ). 2026 йил 1 сентябрдан у 440 000 сўм, аввал 412 000 сўм эди. БҲМ иш ҳақи эмас: маъмурий жарималар БҲМнинг муайян баравари миқдорида белгиланади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 25-модда), баъзи энг кам солиқлар ҳам шундай — масалан, қуйида ёзилган якка тартибдаги тадбиркорларнинг ижтимоий солиғи.

Иш вақтидан ташқари иш, тунги иш ва байрам кунлари

Ҳолат Энг кам ҳақ Қоида
Иш вақтидан ташқари иш бир кундаги дастлабки икки соат — камида 1,5 баравар, кейинги соатлар — камида икки баравар Меҳнат кодекси, 262-модда (2025 йил 12 ноябрдан амалдаги таҳрир)
Иш вақтидан ташқари иш чегараси кетма-кет икки кун ичида 4 соатдан кўп эмас, ходимнинг ёзма розилиги билан 189, 190-моддалар
Тунги иш, 22:00 дан 06:00 гача камида 1,5 баравар 188, 264-моддалар
Дам олиш ёки ишланмайдиган байрам кунидаги иш камида икки баравар; маош оладиган ходимларга маошдан ташқари камида бир кунлик ёки соатлик ставка 263-модда

Ҳисоб қандай йиғилишини кўрайлик. Соатлик ставкаси 30 000 сўм бўлган ходим бир куни кечқурун уч соат ортиқ ишлади. Дастлабки икки соат камида 2 × 45 000 = 90 000 сўм, учинчиси камида 60 000 сўм туради, демак бу кеч қўшимча 150 000 сўмга тушади. Ходим оширилган ҳақ ўрнига қўшимча дам олиш вақтини танлаши мумкин; бунда иш вақтидан ташқари иш бир баравар миқдорида тўланади (262-модда). Дам олиш кунидаги иш учун ҳам худди шундай танлов бор (263-модда).

Буларнинг барчаси аниқ соатларга боғлиқ, шунинг учун ҳар ой давомат жадвали (табель) юритинг.

Иш ҳақи ва солиқлар қачон тўланади

  • Иш ҳақи камида ҳар ярим ойда бир марта тўланади. Ойлик иш ҳақи икки қисмга — бўнак (аванс) ва қолган қисмига бўлиб, қоида тариқасида, ўртасида 16 кундан кўп бўлмаган танаффус билан тўланади (Меҳнат кодекси, 253-модда). Тўлов куни дам олиш кунига тўғри келса, бир кун олдин тўланг. Ходим сўраса, нима ҳисоблангани ва нима ушлаб қолинганини тушунтириб беришингиз шарт.
  • Даромад солиғи ва ИНПС иш ҳақи тўланганда ва кейинги ойнинг 15-санасидан кечиктирмай тўланади, ойлик ҳисобот муддати ҳам шу (Солиқ кодекси, 389 ва 390-моддалар; ИНПС бўйича низом, рўйхат рақами 3577).
  • Ижтимоий солиқ ҳар ой ҳисобланади, кейинги ойнинг 15-санасигача тўланади ва ҳисоботи топширилади; йиллик ҳисобот 15 февралгача топширилади (Солиқ кодекси, 407-модда).

Масалан, 2026 йил ноябрь ойи иш ҳақи бўйича ҳисоботлар ва тўловлар муддати — 2026 йил 15 декабрь. Иш ҳақи — энг катта доимий харажатингиз, шунинг учун уни кирим-чиқим дафтарингизга ҳам ёзинг.

Бухгалтер билан текшириладиган алоҳида ҳолатлар

Юқоридаги ставкалар — умумий ставкалар. Қуйидаги ҳолатларда уларга таянишдан олдин текшириб олинг:

  • Иш берувчи — якка тартибдаги тадбиркор (ЯТТ). Тадбиркор ходимларининг иш ҳақидан 12% даромад солиғини компания каби ушлаб қолади (Солиқ кодекси, 385 ва 386-моддалар). Ижтимоий солиқ эса бошқача: иш ҳақининг 12 фоизи ўрнига ҳар бир ходим учун йилига камида бир БҲМ, ҳозир камида 440 000 сўм, 31 декабргача тўланади (408-модда).
  • Бюджет ташкилотлари 25% ижтимоий солиқ тўлайди, айрим бошқа гуруҳлар учун ставка пастроқ; Президент ҳам айрим солиқ тўловчилар учун пасайтирилган ставкалар белгилаши мумкин (405-модда).
  • Солиқ имтиёзи бор ходимлар. Баъзи шахслар, масалан, I ёки II гуруҳ ногиронлиги бўлганлар ёки 16 ёшга тўлмаган икки ва ундан ортиқ фарзанди бор ёлғиз оналар ҳужжатларини олиб келганда даромадининг бир қисми солиқдан озод қилинади (380-модда).
  • Чет эллик ходимлар. Исталган кетма-кет ўн икки ой ичида Ўзбекистонда 183 кундан кўп бўлган шахс солиқ резиденти ҳисобланади (30-модда). Норезидентларнинг меҳнат даромадлари ҳам 12% ставкада солиққа тортилади (382-модда), лекин солиқ тўғрисидаги халқаро шартнома натижани ўзгартириши мумкин.
  • Махсус режимлар, масалан, IT Park резидентлари учун, мавжуд. Компаниянгиз қайси режимда эканини soliq.uz сайтида ёки бухгалтерингиздан аниқланг.

Қоидалар тез-тез ўзгаради: Солиқ кодексининг даромад солиғи бобига 2025 йил 25 декабрда яна ўзгартишлар киритилди. Ҳар янги йил олдидан амалдаги матнни lex.uz сайтида текширинг.

Иш ҳақи калькуляторидан қандай фойдаланиш

Иш ҳақи калькуляторини юклаб олиш (Excel)

  1. Ҳар бир ходимнинг исми ва ойлик ҳисобланган иш ҳақини ёзинг.
  2. Жадвал даромад солиғини, унинг ИНПС қисмини, қўлга тегадиган суммани, ижтимоий солиқни ва умумий харажатни ҳисоблайди, пастда жами суммалар чиқади.
  3. Учта ставка юқорида алоҳида катакларда туради. Қонун ўзгарса, формулаларни эмас, ставкани ўзгартиринг.
  4. Калькулятор фақат умумий ставкалардан фойдаланади. Иш берувчи ЯТТ бўлса, бюджет ташкилотлари, солиқ имтиёзлари ёки махсус режимлар бўйича бухгалтерингиздан сўранг.

Кўп бериладиган саволлар

2026 йилда Ўзбекистонда даромад солиғи неча фоиз?

Меҳнат даромадлари учун 12 фоиз — резидентлар учун ҳам, норезидентлар учун ҳам. Резидентлар дивидендлар ва фоизлардан 5 фоиз тўлайди (Солиқ кодекси, 381 ва 382-моддалар).

ИНПС даромад солиғидан ташқари иш ҳақидан ушланадими?

Йўқ. 0,1% ИНПС бадали 12% даромад солиғининг бир қисми: иш берувчи иш ҳақининг 0,1 фоизини ходимнинг пенсия ҳисобварағига, солиқнинг қолган қисмини бюджетга ўтказади. Қўлга тегадиган сумма ҳисобланган иш ҳақининг 88 фоизи бўлиб қолади.

2026 йилда энг кам иш ҳақи қанча?

2026 йил 1 сентябрдан ойига 1 360 000 сўм, ундан олдин 1 271 000 сўм эди (ПФ-115 ва ПФ-91-сон фармонлар).

Ходим иш берувчига қанчага тушади?

Умумий ставкада — ҳисобланган иш ҳақи ва унинг устига 12% ижтимоий солиқ: 5 000 000 сўм ҳисобланган ойликда ойига 5 600 000 сўм. Бюджет ташкилотлари 25% тўлайди, якка тартибдаги тадбиркорлар эса бунинг ўрнига ҳар бир ходим учун белгиланган энг кам суммани тўлайди.

Чет элликлар Ўзбекистонда даромад солиғи тўлайдими?

Ҳа. Ўзбекистондаги меҳнат даромади ходим резидент бўладими ёки йўқми, 12 фоиз ставкада солиққа тортилади; резидентлик 183 кун қоидаси бўйича аниқланади, солиқ тўғрисидаги халқаро шартнома эса натижани ўзгартириши мумкин.

MyBizz қандай ёрдам беради

MyBizz (App Store, Google Play) — кичик бизнесни бошқариш учун биз ишлаб чиқаётган илова. У жамоанинг иш ҳақи жадвалини юритади: ойлик маош, кунбай ва соатбай ставкалар, ишбай ҳақ, савдодан фоиз ва бўнаклар, ҳар бир ҳисоблаш, ушланма ва тўлов ходимнинг карточкасида туради. Иш ҳақини тўлаганингизда тўлов дарҳол касса дафтарига харажат бўлиб тушиши мумкин. MyBizz даромад солиғи ва ижтимоий солиқни ҳисобламайди ва ҳисобот топширмайди: буни бухгалтерингиз ёки бухгалтерия дастури қилади, ушланган солиқни эса ушланма сифатида киритишингиз мумкин. Иловани юклаб олиш бепул, синов муддатида ҳам у бепул ишлайди; ундан кейин компанияга пуллик тариф керак бўлади, нархи ходимлар сонига боғлиқ.

Манбалар

Муаллиф: Санжар Жабборов, MyBizz иловаси дастурчиси. Ўзбекистон Солиқ кодекси ва Меҳнат кодекси (lex.uz) асосида текширилди. Янгиланган сана: 2026 йил 14 ноябрь. Бу умумий маълумот, солиқ маслаҳати эмас: махсус режимлар бор ва қоидалар ўзгариб туради, шунинг учун soliq.uz сайтини текширинг ёки бухгалтердан сўранг.