Kan Şekeri Değerleri Tablosu: Açlık ve Tokluk Şekeri Kaç Olmalı?
Açlık ve tokluk şekeri kaç olmalı? Normal, prediyabet ve diyabet değerleri mg/dL ve mmol/L olarak, HbA1c, ADA 2026 hedefleri ve değerlerin neden yaşla değişmediği.
Kısaca: Diyabeti olmayan bir yetişkinde açlık şekerinin 100 mg/dL (5,6 mmol/L) altında olması normaldir; tokluk şekeri ise yemekten iki saat sonra genellikle 140 mg/dL (7,8 mmol/L) altında kalır. Amerikan Diyabet Derneği (ADA), diyabeti olanlar için yemeklerden önce 80–130 mg/dL (4,4–7,2 mmol/L), yemekten bir-iki saat sonra ise 180 mg/dL (10,0 mmol/L) altını önerir. Bu değerler 30 yaşında da, 60 ya da 80 yaşında da aynıdır.
Aşağıda doktorların kullandığı tabloyu, iki farklı birimle verilen değerlerin nasıl okunacağını ve hangi sonuçta hemen harekete geçmeniz gerektiğini bulacaksınız.
Kan şekeri değerleri tablosu: normal, prediyabet ve diyabet
Kan şekeri (glikoz) iki farklı birimle ölçülür. Türkiye, ABD, Meksika, Brezilya, Almanya, İtalya, İspanya, Polonya ve Kore gibi pek çok ülkede mg/dL kullanılır. Birleşik Krallık, Kanada, Hollanda, İskandinav ülkeleri, Rusya ve Orta Asya’da ise mmol/L kullanılır. Bir birimden diğerine geçmek için mg/dL değerini 18’e bölün: 126 mg/dL ÷ 18 = 7,0 mmol/L. Cihazınızın hangi birimi gösterdiğine bakın: Aynı kan bir cihazda 126, başka bir cihazda 7,0 olarak görünebilir.

Yetişkinlerde tanı (ADA 2026, laboratuvar testleri)
| Test | Normal | Prediyabet (gizli şeker) | Diyabet |
|---|---|---|---|
| Açlık kan şekeri | 100 mg/dL (5,6 mmol/L) altı | 100–125 mg/dL (5,6–6,9 mmol/L) | 126 mg/dL (7,0 mmol/L) veya üzeri |
| 75 g glikozlu içecekten 2 saat sonra (şeker yükleme testi, OGTT) | 140 mg/dL (7,8 mmol/L) altı | 140–199 mg/dL (7,8–11,0 mmol/L) | 200 mg/dL (11,1 mmol/L) veya üzeri |
| HbA1c | %5,7 altı | %5,7–6,4 | %6,5 veya üzeri |
Tanı için laboratuvar testleri gerekir; testler genellikle başka bir gün tekrarlanır. Evde kullanılan şeker ölçüm cihazıyla diyabet tanısı konmaz: Sonuçları laboratuvar değerinden %15’e kadar farklı olabilir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bozulmuş açlık glikozu için biraz farklı bir aralık kullanır: 110–125 mg/dL (6,1–6,9 mmol/L). Pek çok ülke DSÖ değerlerini esas aldığı için doktorunuz bu sayılardan söz edebilir.
Diyabetiniz varsa kan şekeri hedefleri
ADA’nın 2026 Diyabette Bakım Standartları, diyabeti olan yetişkinlerin çoğu için şu hedefleri önerir:
| Ölçüm | Hedef |
|---|---|
| Açlık ve yemek öncesi | 80–130 mg/dL (4,4–7,2 mmol/L) |
| Yemeğe başladıktan 1–2 saat sonra | 180 mg/dL (10,0 mmol/L) altı |
| HbA1c | %7 altı |
Bunlar başlangıç noktasıdır. Doktorunuz genel sağlık durumunuza, tedavinize ve ne sıklıkla şeker düşmesi yaşadığınıza göre daha sıkı ya da daha esnek hedefler belirleyebilir. Size kişisel hedefler verildiyse onlara uyun.
Tokluk şekeri kaç olmalı?
Yemekten sonra kan şekeri yükselir ve yemeğe başladıktan yaklaşık bir saat sonra en yüksek düzeyine ulaşır. Diyabeti olmayanlarda genellikle iki saat içinde yeniden 140 mg/dL (7,8 mmol/L) altına iner. Diyabeti olanlar için ADA’nın hedefi, yemeğe başladıktan 1–2 saat sonra 180 mg/dL (10,0 mmol/L) altıdır.
En önemli nokta ölçüm zamanıdır: Süreyi yemeğin bitişinden değil, ilk lokmadan itibaren sayın ve sonuçları karşılaştırabilmek için her seferinde aynı aralıkla ölçün. Günü nasıl planlayacağınızı yazdırılabilir şeker takip çizelgesi yazımızda anlattık.
Yaşa göre şeker değerleri değişir mi?
Hayır. İnternette 40’lı, 60’lı ve 80’li yaşlar için ayrı “normal” değerler veren tablolara rastlayabilirsiniz. Güncel kılavuzlarda böyle tablolar yoktur: Diyabet ve prediyabet sınırları her yetişkin için aynıdır.
Yaşla değişen şey risktir: Yaş ilerledikçe yüksek kan şekeri çok daha sık görülür. Başka sağlık sorunları da olan yaşlı kişilerde doktorlar, tehlikeli şeker düşmelerini önlemek için çoğu zaman daha esnek tedavi hedefleri seçer. Bu, “normal”in yeniden tanımlanması değil, bir tedavi kararıdır.
Değerler kadınlar ve erkekler için de aynıdır. İstisna gebeliktir: Hedefler çok daha düşüktür, ayrıntılar gebelik şekeri değerleri yazımızda.
HbA1c ve ortalama kan şekeri
HbA1c, halk arasında “3 aylık şeker ortalaması” olarak da bilinir: Son iki-üç aydaki ortalama kan şekerinizi gösterir. ADA bu değeri tahmini ortalama kan şekerine şöyle çevirir:

| HbA1c | Ortalama kan şekeri |
|---|---|
| %5 | 97 mg/dL (5,4 mmol/L) |
| %6 | 126 mg/dL (7,0 mmol/L) |
| %7 | 154 mg/dL (8,6 mmol/L) |
| %8 | 183 mg/dL (10,2 mmol/L) |
| %9 | 212 mg/dL (11,8 mmol/L) |
| %10 | 240 mg/dL (13,4 mmol/L) |
Birçok laboratuvar HbA1c’yi mmol/mol cinsinden de bildirir: %7, 53 mmol/mol’e karşılık gelir.
Hangi değerde hemen harekete geçmelisiniz?
- Düşük (hipoglisemi): 70 mg/dL (3,9 mmol/L) altı düşük kan şekeridir, 54 mg/dL (3,0 mmol/L) altı ise ciddi bir şeker düşmesidir. Hemen harekete geçin ve şeker düştüğünde ne yapılmalı yazımıza bakın. Kişi bilinçsizse ya da yutamıyorsa acil çağrı numarasını (112) arayın ve ağızdan yiyecek ya da içecek vermeyin.
- Yüksek (hiperglisemi): Kan şekeriniz 250 mg/dL (13,9 mmol/L) üzerinde kalıyorsa ya da yüksekken bulantı, kusma, karın ağrısı, hızlı ve derin soluk alma, aşırı susama veya bilinç bulanıklığı varsa hemen doktorunuza başvurun ya da 112’yi arayın. Doktorunuz keton ölçmenizi söylediyse bunu tarif edildiği gibi yapın.
Beklenmedik tek bir sonuca göre harekete geçmeden önce ellerinizi yıkayıp kurulayın ve yeniden ölçün: Parmaklarda kalan şeker, yanlışlıkla yüksek çıkan sonuçların en sık nedenidir. Bu tür hatalardan nasıl kaçınacağınızı evde şeker nasıl ölçülür rehberimizde anlattık.
Glucio nasıl yardımcı olur?
Glucio, iPhone ve Android için geliştirdiğimiz bir kan şekeri günlüğüdür. Ölçüm cihazınızdaki değeri ve bir etiket (açlık, yemek öncesi, tokluk) girersiniz; Glucio ölçümün hedefte olup olmadığını ADA 2026 tablosuna, ADA’nın gebelik tablosuna ya da doktorunuzun verdiği hedeflere göre gösterir. Uygulama mg/dL, mmol/L ve g/L birimleriyle çalışır ve yeterli sayıda ölçüm biriktiğinde bunlardan tahmini HbA1c değerinizi hesaplar.
Glucio kan şekeri ölçmez ve insülin dozu hesaplamaz. Doktorunuz için düzenli ve anlaşılır bir kayıt tutar.
Kaynaklar
- Diyabette Bakım Standartları 2026, Bölüm 2: Tanı ve sınıflandırma (İngilizce) — Amerikan Diyabet Derneği
- Diyabette Bakım Standartları 2026, Bölüm 6: Glisemik hedefler, hipoglisemi ve hiperglisemik krizler (İngilizce) — Amerikan Diyabet Derneği
- Diyabet: bilgi notu (İngilizce) — Dünya Sağlık Örgütü
- HbA1c sonucunun tahmini ortalama kan şekerine çevrilmesi (İngilizce) — Diabetes Care, 2008
Yazan: Sanjar Jabborov, Glucio’nun geliştiricisi. ADA Diyabette Bakım Standartları 2026 ile karşılaştırılarak kontrol edildi. Son güncelleme: 13 Kasım 2026. Bu yazı yalnızca bilgi amaçlıdır, doktor tavsiyesinin yerini tutmaz.