Usta narxlari: ish narxini qanday hisoblash va kalkulyator
Usta ish narxini qanday hisoblaydi: soatlik stavka, ish soatlari, materiallar zaxira va ustama bilan, boshqa xarajatlar va tekshiruv. Bepul Excel kalkulyator.
Ish narxini hisoblash uchun ish haqini (ish talab qiladigan soatlar × oʻz maoshingiz, ish xarajatlaringiz va hech kim toʻlamaydigan soatlarni qoplaydigan soatlik stavka), zaxira va ustama qoʻshilgan materiallarni hamda shu ishning boshqa xarajatlarini — yoʻl, chiqindini olib chiqish — qoʻshing. Keyin jamini shunga oʻxshash ishlar qanchaga ketishi bilan solishtiring, yaxlitlang va yozma smetaga qoʻying. Quyidagi bepul Excel kalkulyator har bir qadamni hisoblab beradi.

Ish narxi kalkulyatorini yuklab olish (Excel)
Narx nimalardan iborat
| Qism | Nimani qoplaydi | Namunada |
|---|---|---|
| Ish haqi | obyektdagi soatlar × soatlik stavkangiz | 10 soat × 60 000 soʻm = 600 000 soʻm |
| Materiallar | ishga ketadigan hamma narsa, zaxira bilan | 1 200 000 soʻm |
| Materiallarga ustama | ularni tanlash, olib kelish vaqtingiz va tavakkalchilik | 15%: 180 000 soʻm |
| Boshqa xarajatlar | yoʻl, avtoturargoh, chiqindi, asbob ijarasi, ruxsatnomalar | 100 000 soʻm |
| Soliq | faqat toʻlovchisi boʻlsangiz, pastroqda | 0% |
| Mijoz uchun narx | yigʻindi | 2 080 000 soʻm |
Oʻz maoshingiz alohida qator emas: u soatlik stavkaning ichida. Shuning uchun stavkani birovnikidan koʻchirmasdan, oʻz sonlaringizdan hisoblash kerak. Kalkulyatorning «Ish narxi» varagʻi xuddi shu tartibda ishlaydi: materiallar, ustama, soatlar, boshqa xarajatlar, soliq va avansni kiritasiz, soatlik stavkani esa u birinchi varaqdan oladi.
1-qadam: soatlik stavkangizni hisoblang
Kalkulyatorning «Soatlik stavka» varagʻiga toʻrtta son kerak. Namunada:
- Oyiga istagan daromadingiz, soliqdan oldin: 7 000 000 soʻm.
- Oylik ish xarajatlari: mashina, yoqilgʻi, asboblar, telefon, reklama. Namunada 1 640 000 soʻm.
- Oyiga ish kunlari: 24, yaʼni haftasiga olti kun.
- Kuniga haq toʻlanadigan soatlar: 6.
Bu oyiga 144 ta haq toʻlanadigan soat beradi, stavka esa (7 000 000 + 1 640 000) / 144 = 60 000 soʻm.
Haq toʻlanadigan soatlarni halol yozing. Uzun ish kuniga obyektlar orasidagi yoʻl, material olib kelish, smeta uchun borish va qogʻoz ishlari kiradi, bu soatlar uchun esa mijoz toʻgʻridan-toʻgʻri toʻlamaydi. Kuniga olti soat haq ola olsangiz, sakkiz emas, olti yozing. Har oy 24 ish kuni bayram, kasallik yoki sust mavsumga joy qoldirmaydi: yil davomida kamroq ish kuni kutsangiz, kamroq yozing, stavka oshadi. Daromad soliqdan oldingi summa, shuning uchun uni soliq va oʻzingiz toʻlaydigan badallarni ham qoplaydigan qilib qoʻying.
2-qadam: soatlarni baholang
Ishni vazifalarga boʻling va har birini baholang: tayyorlash, asosiy ish, quriydigan yoki qotadigan vaqt, tozalash. Eng yaxshi yoʻriqnoma — oʻzingizning yozuvlaringiz: shunga oʻxshash ishlar qancha vaqt olganini xona yoki kvadrat metr boʻyicha yozib boring va bir necha ishdan keyin yangilab turing. Mijoz koʻrmaydigan vaqtni ham qoʻshing — mebelni surish, polni himoyalash, bozorga yoki taʼminotchiga borish — eski uyda esa kafel yoki boʻyoq ostidan chiqadigan kutilmagan ishlarga joy qoldiring.
Namunada 5 m² hammom poliga 10 soat hisoblangan, tayyorlash va zatirka bilan birga. Birlik boʻyicha narxlasangiz — kvadrat metr, rozetka, eshik — mantiq bir xil: soatlik stavkani bir soatda tugatadigan birliklar soniga boʻling, bir birlik uchun ish narxi chiqadi. Namunada soatiga 0,5 m², demak bir kvadrat metr kafel terish 120 000 soʻm ish haqi boʻladi, materiallar alohida.
3-qadam: materiallarni zaxira va ustama bilan narxlang
Ish sarflaydigan hamma narsani yozing, faqat asosiy materialni emas: kafel uchun — kafel, kley, zatirka, krestiklar va germetik; boʻyash uchun — boʻyoq, gruntovka, shpaklyovka, skotch va jilvir qogʻoz. Taʼminotchingizning bugungi narxlarini oling, ular oʻzgarsa, smetadagi amal qilish muddati sizni himoya qiladi.
Zaxira qoʻshing, chunki kafel kesiladi va sinadi, boʻyoqning bir qismi bankada qoladi. Namunada kafelga 10% qoʻshilgan; kesish koʻp boʻladigan terishda koʻproq kerak. Keyin ustama qoʻshing. Material olish vaqtingizni oladi (tanlash, buyurtma qilish, olib kelish, ortganini qaytarish), pulingizni band qiladi va material sifatsiz chiqsa, javobini siz berasiz. Namunada 1 200 000 soʻmlik materiallarga 15% — 180 000 soʻm.
Ustama — bu marja emas
Ustama — tannarxning foizi, marja esa sotish narxining foizi. 180 000 soʻm 1 200 000 soʻmlik tannarxning 15 foizi, lekin 1 380 000 soʻmlik narxning atigi 13,0 foizi.
| Tannarxga ustama | Narxdagi marja |
|---|---|
| 10% | 9,1% |
| 15% | 13,0% |
| 25% | 20,0% |
| 50% | 33,3% |
| 100% | 50,0% |
Istagan marjangizga yetish uchun tannarxni birdan shu marja ayirmasiga boʻling: 1 200 000 / (1 − 0,20) = 1 500 000 soʻm 20% marja beradi, bu esa 25% ustama. Ikkalasini adashtirish — rejalashtirganingizdan kam ishlashning oson yoʻli.
4-qadam: ishning boshqa xarajatlarini qoʻshing
Baʼzi xarajatlar bitta ishga tegishli va stavkaga yashirilmasdan, shu ishning narxiga qoʻshilishi kerak: uzoq obyektga yoʻl, avtoturargoh, qurilish chiqindisini olib chiqish, asbob ijarasi, ruxsatnomalar va boshqa usta, masalan, taʼmir paytida elektrik. Namunada yoʻl va chiqindini olib chiqish uchun 100 000 soʻm qoʻshilgan.
5-qadam: qoʻshing va tekshiring
Namunada 1 200 000 + 180 000 + 600 000 + 100 000 = 2 080 000 soʻm soliqsiz, yaʼni bir kvadrat metr uchun 416 000 soʻm. Yuborishdan oldin tekshiring:
- Oʻtgan ishlaringiz. Kvadrat metr, xona yoki kun boʻyicha narx oʻzini oqlagan shunga oʻxshash ishlarnikiga yaqinmi?
- Tavakkal. Ish rejadan chorak koʻproq vaqt olsa ham, narx arziydimi? Arzimasa, vaqt qoʻshing yoki ish hajmini aniqroq yozing.
- Avans. 30% avans, bu yerda 624 000 soʻm, oldindan olinadigan 1 200 000 soʻmlik materiallarni qoplamaydi. Qancha soʻrash kerakligi avans haqidagi qoʻllanmada.
- Yaxlitlash. Jamini yaxlitlasangiz, yuqoriga yaxlitlang.
Keyin narxni ish va materiallar alohida qatorda yozilgan smetaga qoʻying — smetani qanday tuzish maqolasida koʻrsatilganidek.
Soatbay, birlik boʻyicha yoki umumiy narx?
| Usul | Nimaga mos | Nimaga ehtiyot boʻlish kerak |
|---|---|---|
| Soatbay, materiallar alohida | taʼmir, hajmi noaniq ishlar, eski uylar | mijoz ish choʻzilishidan qoʻrqadi: yuqori chegara yoki muntazam hisobot kelishing |
| Birlik boʻyicha (m², dona, rozetka) | boʻyash, kafel, pol, takrorlanadigan ishlar | kichik ishlar: eng kam narx belgilang |
| Butun ish uchun qatʼiy narx | koʻp marta qilgan, hajmi aniq ish | ortiqcha xarajat sizniki, shuning uchun hajmni aniq yozing |
Mijozlar odatda qatʼiy jamini afzal koʻradi, chunki qancha toʻlashini biladi. Ishni baribir soatbay hisoblab, mijozga bitta narx aytishingiz mumkin. Faqat smetaga «qatʼiy» yoki «taxminiy» ekanini yozing: hech narsa yozilmasa, qonun smetani qatʼiy deb hisoblaydi.
Eng kam narx va chaqiruv haqi
Yigirma daqiqalik taʼmir ham sizga yoʻl, avtoturargoh va tayyorgarlikka tushadi. Eng kam narx — masalan, bir soatlik ish — yoki obyektga borish va ishni boshlashni qoplaydigan chaqiruv haqini belgilang. Aholiga maishiy xizmat koʻrsatish qoidalarida ham ustani uyga chaqirganlik uchun qoʻshimcha haq olinishi yozilgan (Vazirlar Mahkamasining 399-son qarori, 5-ilova, III-5-band). Buni mijozga borishdan oldin — birinchi xabarda yoki narxlar roʻyxatingizda — ayting, shunda u kutilmagan boʻlmaydi.
Narxni bozor bilan solishtiring
Hisob-kitobingiz sizga qancha kerakligini koʻrsatadi, bozor esa mijoz qancha toʻlashini. Smetalaringizdan qanchasi qabul qilinayotganini kuzatib boring: deyarli hammasi qabul qilinsa, narxlaringiz kerakligidan past boʻlsa kerak; koʻpi rad etilsa, narxga ham, smeta qanchalik aniq yozilganiga ham qarang. Taʼminotchilar va boshqa ustalardan bu yerda ish qanchaga ketishini soʻrang, eʼlonlardagi narxlarni koʻring. Bozor hisoblangan stavkangizdan kam toʻlasa, tannarxdan past ishlash oʻrniga xarajatlarni yoki haq toʻlanmaydigan soatlarni qisqartiring yoki yaxshiroq toʻlanadigan ishlarga oʻting.
Narxdagi soliq
QQS. Qoʻshilgan qiymat soligʻining umumiy stavkasi — 12% (Soliq kodeksi, 258-modda). Uni yuridik shaxslar hamda soliq davridagi tushumi 1 mlrd soʻmdan oshgan yoki ixtiyoriy ravishda QQSga oʻtgan yakka tartibdagi tadbirkorlar toʻlaydi; aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchilar QQS toʻlovchisi hisoblanmaydi (237-modda). Taʼmir ishlari uchun alohida pasaytirilgan stavka yoʻq. QQS toʻlovchisi boʻlsangiz, uni narxga qoʻshasiz yoki narx ichida koʻrsatasiz.
Aylanmadan olinadigan soliq. 2026-yil 1-yanvardan sotishdan tushumi yiliga 1 mlrd soʻmgacha boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkorlar va oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar aylanmadan olinadigan soliq toʻlaydi, ular uchun stavka — 1% (Soliq kodeksi, 461 va 467-moddalar; Soliq qoʻmitasi ham shuni eslatgan). Bu soliq foydadan emas, tushumdan olinadi (465-modda), shuning uchun mijozga alohida qator qilib qoʻshilmaydi — uni ish xarajatlaringiz qatorida hisobga oling.
Kim oʻzini oʻzi band qilgan shaxs boʻla oladi. 2026-yildan bunday faoliyat turlari roʻyxati 112 tadan 72 taga qisqardi. Unda, masalan, santexnika uskunalarini mayda taʼmirlash va oʻrnatish, kvartira ichida elektr montaj (elektr xavfsizligi boʻyicha ruxsat boʻlsa), maishiy texnikani buyurtmachining uyida oʻrnatish va taʼmirlash bor; mebel yigʻish va avtomobillarni taʼmirlash esa roʻyxatdan chiqarildi (Prezidentning PF-50-son Farmoni, 2-ilova; Soliq qoʻmitasi xabari). Taʼmir-pardoz va kafel ishlari ham yangi roʻyxatda yoʻq; roʻyxatdan chiqqan faoliyat uchun Soliq qoʻmitasi faoliyat turini almashtirishni yoki yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtishni tavsiya qilgan.
Narxni koʻrsatish. Naqd va karta yoki oʻtkazma uchun narx bir xil boʻlishi kerak: toʻlov shakliga qarab har xil narx belgilash taqiqlanadi (Isteʼmolchilar huquqlari toʻgʻrisidagi Qonun, 10-modda). Maishiy pudratda narx siz eʼlon qilgan narxnomadagidan yuqori boʻlishi mumkin emas (Fuqarolik kodeksi, 662-modda).
Koʻp beriladigan savollar
Materiallarga qancha ustama qoʻyiladi?
Standart son yoʻq: u kasbingizga, material olish qancha vaqt olishiga va zimmangizdagi tavakkalga bogʻliq. Uni xarajatlaringizdan hisoblang, mijozlar nimani qabul qilishini koʻring va ustama bilan marja turli sonlar ekanini unutmang. Namunada 15% olingan.
Ish haqi qanday hisoblanadi?
Soatlarni vazifama-vazifa baholang va soatlik stavkangizga koʻpaytiring: namunada 60 000 soʻmdan 10 soat — 600 000 soʻm. Stavkaning oʻzi esa istagan daromadingiz va ish xarajatlaringiz yigʻindisining haq toʻlanadigan soatlarga boʻlinmasi.
Kafel terish narxi qancha boʻlishi kerak?
Hammaga toʻgʻri keladigan bitta narx yoʻq: u kafel oʻlchamiga, sirt holatiga va hajmga bogʻliq. Hisoblash usuli oddiy: bir kvadrat metrga ketadigan vaqtni soatlik stavkangizga koʻpaytiring. Namunada soatiga 0,5 m² va 60 000 soʻm stavka — bir kvadrat metr uchun 120 000 soʻm ish haqi, materiallar alohida. Keyin buni bozordagi narxlar bilan solishtiring.
Soatbay yoki umumiy narx — qaysi biri yaxshi?
Hajm noaniq boʻlsa — soatbay, ishni yaxshi bilsangiz — qatʼiy narx. Mijozlarga qatʼiy jami bilan «ha» deyish osonroq, shuning uchun koʻp ustalar soatbay hisoblab, bitta narx aytadi.
Chaqiruv haqi nima?
Bu ustani uyga chaqirganlik uchun haq: ish boshlanadimi yoki yoʻqmi, yoʻl va tayyorgarlikni qoplaydi. Maishiy xizmat qoidalari bunday qoʻshimcha haqni koʻzda tutadi. Uni oldindan ayting va mijoz sizni yollasa, umumiy narxdan ayiriladimi — shuni ham kelishing.
Quotio qanday yordam beradi
Quotio, biz Android uchun ishlab chiqqan ilova, stavka yoki ustamani hisoblamaydi — buning uchun kalkulyatordan foydalaning. Quotio esa natijadagi narxlarni saqlaydi: narxlar roʻyxatidagi har bir band oʻz birligi (m², m, soat, kun, dona, chaqiruv yoki oʻzingizniki) va narxi bilan turadi, shuning uchun keyingi smeta bir necha bosishda tayyor; 10 ta kasbning tayyor bandlari narxsiz keladi, chunki narx sizniki. Smetada ish va materiallar alohida oraliq jami oladi, soliq narxga qoʻshiladi, narx ichida koʻrsatiladi yoki umuman boʻlmaydi. Oylik hisobot nechta smetangiz kelishilganini koʻrsatadi — narxlaringizni tez tekshirish usuli. Bepul: narxlar roʻyxatida 30 tagacha oʻz bandingiz va oyiga 10 ta buyurtma. Quotio Pro — 7 kun bepul sinovli yillik obuna: ikkala cheklovni olib tashlaydi va oʻtgan oylar hisobotlarini qoʻshadi. Ilova smeta, dalolatnoma va kvitansiya tuzadi, hisobvaraq-faktura yoki fiskal chek emas. Quotio Google Playda
Manbalar
- Soliq kodeksi, 237, 258, 461–467-moddalar — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi (Lex.uz), Oʻzbekiston, 2019 (2026-yilgi tahrir, oʻzbekcha matn)
- Soliq kodeksi, ruscha matn — Lex.uz, Oʻzbekiston, 2019
- OʻRQ-1108-son Qonun (soliq va budjet siyosatining 2026-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari bilan bogʻliq oʻzgartirishlar) — Lex.uz, Oʻzbekiston, 2025
- Oʻzini oʻzi band qilganlar uchun eslatma — Soliq qoʻmitasi, 2025
- Oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar uchun muhim eslatma — Soliq qoʻmitasi, 2025
- Prezidentning 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoni, 2-ilova — Lex.uz, Oʻzbekiston, 2025
- «Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida»gi Qonun, 10-modda — Lex.uz, Oʻzbekiston, 1996 (2026-yilgi tahrir)
- Fuqarolik kodeksi (ikkinchi qism), 662-modda — Lex.uz, Oʻzbekiston, 1996
- Aholiga maishiy xizmat koʻrsatish qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 399-son qarori, 5-ilova) — Lex.uz, Oʻzbekiston, 1995 (2024-yilgi tahrir)
Muallif: Sanjar Jabborov, Quotio ilovasi dasturchisi. Umumiy maʼlumot, yuridik yoki soliq maslahati emas: amaldagi qoidalarni lex.uz saytida tekshiring. Yangilangan sana: 2026-yil 15-noyabr.